{"id":281,"date":"2016-09-21T16:40:59","date_gmt":"2016-09-21T16:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ephiquant.com\/?p=281"},"modified":"2016-10-02T17:46:08","modified_gmt":"2016-10-02T17:46:08","slug":"analyse-de-regression-linaire-simple-avec-matlab-implementation-du-medaf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ephiquant.com\/?p=281","title":{"rendered":"Analyse de R\u00e9gression Linaire Simple avec MATLAB : Impl\u00e9mentation du MEDAF"},"content":{"rendered":"<p>Le\u00a0<strong>mod\u00e8le de r\u00e9gression<\/strong> est\u00a0tr\u00e8s utilis\u00e9 en science sociale et subs\u00e9quemment en \u00e9conomie &#8211; finance, notamment sous sa forme <strong>lin\u00e9aire<\/strong>. Sans doute \u00e0 cause de sa simplicit\u00e9 et de l&#8217;aisance de son interpr\u00e9tation. En effet, elle permet de mettre en relation une variable dite variable d\u00e9pendante en fonction d&#8217;autres variables dites variables ind\u00e9pendantes. En l\u2019occurrence, nous allons nous int\u00e9resser au cas d&#8217;une variable ind\u00e9pendante, c&#8217;est-\u00e0-dire que, nous verrons comment expliquer une variable par une autre d&#8217;o\u00f9 le qualificatif <strong>simple.\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>C&#8217;est en vue de l&#8217;impl\u00e9mentation du<strong> <strong>Mod\u00e8le d\u2019\u00c9valuation des Actifs Financiers<\/strong> (<strong><span style=\"color: #0000ff;\">MEDAF<\/span><\/strong>) <\/strong>avec <strong><strong>MATLAB<\/strong><\/strong>, que nous allons notamment voir en toute rigueur comment la forme simple de la r\u00e9gression lin\u00e9aire est d\u00e9riv\u00e9, \u00a0comment ses param\u00e8tres sont estim\u00e9s et enfin comment \u00e9valuer la pertinence d&#8217;un tel model.<\/p>\n<h3>Model de r\u00e9gression lin\u00e9aire simple<\/h3>\n<h4>Formulation et hypoth\u00e8ses<\/h4>\n<p>Nous voulons donc ajuster la distribution du couple de variables <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-76f553ea5055b27082c28955d9ece578_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#40;&#120;&#44;&#121;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"39\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> \u00e0 une fonction\u00a0sous la forme suivante\u00a0:<br \/>\n$$ \\begin{equation}y = \\alpha + \\beta x + \\epsilon \\end{equation}$$ \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-273108ae3fc3f4b1426cb63d8b7bf354_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#121;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> : variable d\u00e9pendante,variable de r\u00e9ponse, variable expliqu\u00e9e&#8230;<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-412acd47399d7020f63eac1b97f2c5ae_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#120;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> :\u00a0variable ind\u00e9pendante, variable de contr\u00f4le, variable explicative ..<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bacf67eb96fdbe5a9e95a77fb2e08632_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"7\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> :\u00a0terme d\u2019erreur ou\u00a0perturbation<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-982e49ec4616b173c4963ec08e66a914_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> :\u00a0ordonn\u00e9e \u00e0 l&#8217;origine<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-6f8a5a75ecfe90ed99b71886e0a0e95d_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> :\u00a0le coefficient directeur ou la pente de la droite de r\u00e9gression. En effet, quand <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-412acd47399d7020f63eac1b97f2c5ae_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#120;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>\u00a0augmente d&#8217;une unit\u00e9, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-5ca52823f6f70f385d07b9f37b0e559a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> augmente\/diminue de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0320a17a519ebbcf736bb0a78f1af237_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>.<br \/>\nRemarquons que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-273108ae3fc3f4b1426cb63d8b7bf354_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#121;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-016d6997f144d3fb15299a6811155823_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#120;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> sont des variables al\u00e9atoires mais observables sur la base d&#8217;un \u00e9chantillon donn\u00e9, par contre <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-982e49ec4616b173c4963ec08e66a914_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-6f8a5a75ecfe90ed99b71886e0a0e95d_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> sont estim\u00e9s sous certaines conditions. Il nous reste <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bacf67eb96fdbe5a9e95a77fb2e08632_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"7\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> qui est sens\u00e9 capturer la partie de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-5ca52823f6f70f385d07b9f37b0e559a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> non expliqu\u00e9e par <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-016d6997f144d3fb15299a6811155823_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#120;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>.<br \/>\nParmi les hypoth\u00e8ses sur les quelles sont bas\u00e9es ce mod\u00e8le, on note notamment que :<\/p>\n<ul>\n<li>&#8211;\u00a0<em>Lin\u00e9arit\u00e9<\/em>\u00a0: ceci revient \u00e0 dire que le facteur de variation de la variable expliqu\u00e9e suite \u00e0 une variation de la variable explicative est constant peu importe le niveau d\u00e9j\u00e0 atteint par cette\u00a0derni\u00e8re. Math\u00e9matiquement parlant c&#8217;est v\u00e9rifier que la d\u00e9riv\u00e9e de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-77448fb59f2d05d11e3cd20b47124c49_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#92;&#112;&#97;&#114;&#116;&#105;&#97;&#108;&#32;&#121;&#125;&#123;&#92;&#112;&#97;&#114;&#116;&#105;&#97;&#108;&#32;&#120;&#125;&#32;&#61;&#32;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"25\" width=\"52\" style=\"vertical-align: -7px;\"\/>, qui est une constante.<\/li>\n<li>&#8211;\u00a0<em>Normalit\u00e9<\/em> : le\u00a0Terme d&#8217;erreur <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bacf67eb96fdbe5a9e95a77fb2e08632_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"7\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> suit une loi normal de moyenne nulle <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-684060a37ad900ebc26df51b8dfb118f_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#61;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"40\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et de variance <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0f80c05662174944f8ce152f21e10fd5_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"18\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>.<\/li>\n<li>&#8211;\u00a0<em>Homosc\u00e9dasticit\u00e9<\/em> : cette hypoth\u00e8se traduit le fait que la variance doit rester constante et que la covariance entre les termes d&#8217;erreurs cons\u00e9cutifs dans le cas de s\u00e9ries temporelles est nulle.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Estimation par\u00a0la m\u00e9thode des moindres\u00a0carr\u00e9s ordinaires<\/h4>\n<p>En supposant que la relation entre <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0af556714940c351c933bba8cf840796_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ede05c264bba0eda080918aaa09c4658_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#120;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> peut \u00eatre d\u00e9crite par un mod\u00e8le lin\u00e9aire simple, nous allons utiliser la m\u00e9thode des moindres carr\u00e9s ordinaires(<strong>MCO<\/strong>) pour d\u00e9terminer les estimateurs des coefficients <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-982e49ec4616b173c4963ec08e66a914_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-6f8a5a75ecfe90ed99b71886e0a0e95d_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>. Sans trop tarder\u00a0sur\u00a0les d\u00e9tails statistiques relatifs aux estimateurs, la <strong>MCO<\/strong>, nous apprend que les estimateurs <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-fcbe4a0899bf7bc5d7a1f78ad0948983_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-d2b1fb65c24b83bab6eefac1c772a17b_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> des coefficients sont ceux\u00a0qui minimisent la somme des carr\u00e9s des r\u00e9sidus ou \u00e9carts ou <strong>sum of square error<\/strong> en anglais(<strong>SSE<\/strong>) soit :<br \/>\n$$\\begin{equation}SSE(\\alpha,\\beta) =\\sum_{i = 1}^{n}\\epsilon_{i}^2 =\\sum_{i = 1}^{n}(y_{i} -\\hat{\\alpha}-\\hat{\\beta}x_{i})^{2}\\end{equation}$$\u00a0Typiquement pour une\u00a0fonction \u00e0 double variable (\\(\\hat{\\beta} \\) et \\(\\hat{\\alpha}\\)), il faudrait qu&#8217;au minimum de la fonction\u00a0<strong>SSE<\/strong>, les d\u00e9riv\u00e9es partielles soient nulles\u00a0<strong>\u00a0<\/strong>$$\\begin{cases}\\frac{\\partial SSE}{\\partial \\hat{\\alpha}}=\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}2[y_{i} -(\\hat{\\alpha}+\\hat{\\beta})](-1)= -2\\displaystyle\\sum y_{i} + 2\\displaystyle\\sum\u00a0\\hat{\\alpha} + 2\\displaystyle\\sum\\hat{\\beta}x_{i} =0 \\\\\u00a0\\frac{\\partial SSE}{\\partial \\hat{\\beta}}=\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}2[y_{i} -(\\hat{\\alpha}+\u00a0\\hat{\\beta})](-x_{i}) = -2\\displaystyle\\sum x_{i} y_{i} + 2\\displaystyle\\sum\\hat{\\alpha}x_{i} + 2\\displaystyle\\sum\\hat{\\beta}x_{i}^{2}=0\\end{cases}$$ et apr\u00e8s une simplification par \\(-2\\) nous obtenons : $$\\begin{cases}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}y_{i}-\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}\\hat{\\alpha}-\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}=\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}y_{i}-n\\hat{\\alpha}-\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}=0 \\\\ \\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}y_{i}-\\hat{\\alpha}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}-\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}^{2}=0 \\end{cases}$$ ou $$\\begin{cases} n\\hat{\\alpha}+\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i} =\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n} y_{i} \u00a0 \\\\ \u00a0 \\hat{\\alpha}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n} x_{i}+\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i}^{2} =\\displaystyle\\sum_{i = 1}^{n}x_{i} y_{i}\\end{cases}$$\u00a0La solution pour ces deux \u00e9quations simultan\u00e9es est :\u00a0$$\\begin{equation}\\begin{split} n\\hat{\\alpha}=\\sum y_{i}- \\hat{\\beta}\\sum x_{i} &amp; \\Longrightarrow \\hat{\\alpha}=\\frac{\\sum y_{i} }{n} &#8211; \\hat{\\beta}\\frac{\\sum x_{i}}{n} \u00a0\\\\ \u00a0&amp; \\Longrightarrow \\hat{\\alpha}=\\bar{y}-\\hat{\\beta}\\bar{x}\\end{split}\\end{equation}$$ Une fois que nous avons d\u00e9termin\u00e9 \\(\\hat{\\alpha}\\), nous pouvons le remplacer par son expression dans la deuxi\u00e8me \u00e9quation : $$\u00a0\\begin{equation}\\begin{split}\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum x_{i}^{2} &amp;= \\displaystyle\\sum x_{i} y_{i} -\\hat{\\alpha}\\displaystyle\\sum x_{i}=\\displaystyle\\sum x_{i} y_{i} -(\\bar{y}- \\hat{\\beta}\\bar{x})\\displaystyle\\sum x_{i} \\\\ &amp;=\\displaystyle\\sum x_{i} y_{i}-\\bar{y}\\displaystyle\\sum x_{i} +\\hat{\\beta}\\hat{x}\\displaystyle\\sum x_{i} \\\\ &amp;=\\displaystyle\\sum x_{i} y_{i}-\\frac{(\\sum x_{i})(\\sum y_{i})}{n}+\\hat{\\beta}\\frac{(\\sum x_{i})^2}{n}\u00a0\\\\\u00a0\u00a0\\hat{\\beta}\\Biggl[\\displaystyle\\sum x_{i}^{2}-\\frac{(\\sum x_{i})^2}{n}\\Biggr]\u00a0&amp;=\\displaystyle\\sum x_{i} y_{i} -\\frac{(\\sum x_{i})(\\sum y_{i})}{n}\u00a0\\end{split}\\end{equation}$$\u00a0et comme\u00a0nous savons que la moyenne des produits de \\(x\\) par \\(y\\), \\(\\overline{xy}=\\frac{\\sum x_i y_i}{n}\\), le produit des moyennes \\(\\bar{x}\\bar{y} = \\frac{(\\sum x_{i})(\\sum y_{i})}{n^{2}} \\) \u00a0et que la moyenne des carr\u00e9s de \\(x\\), \\(\\overline{x^2}=\\frac{\\sum x_{i}^{2}}{n}\\), nous pouvons r\u00e9\u00e9crire l&#8217;\u00e9quation \\((4)\\) comme ce-ci : $$\\begin{equation*} \\hat{\\beta}\\Biggl[n(\\overline{x^2})-n(\\bar{x}^2)\\Biggr] =n(\\overline{xy})-n(\\bar{x}\\bar{y})\\end{equation*}$$ En simplifiant par \\(n \\) et en notant\u00a0que \\(\\overline{xy}-\\bar{x}\\bar{y}\\) et \\(\\overline{x^2}-\\bar{x}^2\\), sont respectivement la covariance de \\(x \\) et \\(y\\), not\u00e9e \\(\\sigma_{xy}\\) et la variance de \\(x\\), not\u00e9e \\(\\sigma^{2}_{x}\\), on obtiendra donc :\u00a0<span class=\"special\">$$ \\begin{equation}\\hat{\\beta}= \\frac{\\sigma_{xy}}{\\sigma_{x}^2} \\end{equation}$$<\/span> <style type=\"text\/css\" scoped=\"scoped\">.alert-6a0e553ed3e3f{background-color:#f5f5f5;border-width:0px;border-radius:1px;} <\/style><div class=\"alert magee-alert  alert-6a0e553ed3e3f box-shadow \" role=\"alert\" id= \"\"><i class=\"fa fa-bookmark\"><\/i>On remarque que le signe de \\(\\beta\\) d\u00e9pend de celui de la covariance \u00e9tant donn\u00e9 que la variance est toujours et toujours positive. Et de ce signe, on peut d\u00e9j\u00e0 conna\u00eetre le sens de la relation entre \\(x\\) et \\(y\\). Si \\(\\beta &lt; 0\\) alors \\(x\\) et \\(y\\) \u00e9voluent en sens contraire c&#8217;est- \u00e0- dire si \\(x\\) augmente\/diminue d&#8217;une unit\u00e9 \\(y\\) diminue\/augmente ( on parle de relation n\u00e9gative ). Par contre si \\(\\beta &gt; 0\\) alors \\(x\\) et \\(y\\) \u00e9voluent dans le m\u00eame sens c&#8217;est- \u00e0- dire si \\(x\\) augmente\/diminue d&#8217;une unit\u00e9 \\(y\\) augmente\/diminue (on parle de relation positive).<\/div>\n<p>Remarquez jusqu&#8217;ici que nous avons pris le soin de noter <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-89ecd8603670c36cb03393eea395c246_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ef8f1f3059529504292816288a1a2454_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> au lieu de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8f0b6b1a01f8fcc2f95be0364c090397_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, c&#8217;est pour \u00eatre statistiquement correcte \u00e0 partir du moment o\u00f9 les premiers sont les estimateurs.\u00a0Nous n&#8217;allons pas le d\u00e9montrer mais <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ef8f1f3059529504292816288a1a2454_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> est un\u00a0bon\u00a0estimateur de \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> car <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-d315d345acd04774a7fb88fa61931e49_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#69;&#091;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#093;&#61;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"23\" width=\"70\" style=\"vertical-align: -5px;\"\/> et de variance <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ca92362bbd53244020e7d27ac1425537_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#95;&#123;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#125;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#125;&#123;&#92;&#115;&#117;&#109;&#32;&#40;&#120;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#94;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"31\" width=\"109\" style=\"vertical-align: -12px;\"\/>. Il en est de m\u00eame pour\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-89ecd8603670c36cb03393eea395c246_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> qui a une variance de\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bafd5e1567bdcfe1ba75886d0ae4fda4_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#95;&#123;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#61;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#125;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#32;&#92;&#66;&#105;&#103;&#103;&#108;&#091;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#49;&#125;&#123;&#110;&#125;&#43;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#94;&#50;&#125;&#123;&#92;&#115;&#117;&#109;&#32;&#40;&#120;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#94;&#50;&#125;&#92;&#66;&#105;&#103;&#103;&#114;&#093;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"54\" width=\"179\" style=\"vertical-align: -23px;\"\/> o\u00f9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-185c74b9906cedf062009e2cb1925321_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#125;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#92;&#115;&#117;&#109;&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#50;&#125;&#123;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"25\" width=\"74\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> ou <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-f185e84a59e8584d39823f83f87fa24d_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#125;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#83;&#67;&#82;&#125;&#123;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"75\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/>comme nous allons le d\u00e9montrer au point sur la d\u00e9composition de la variance plus bas. On peut donc \u00e0 partir des racines carr\u00e9es des variances, d\u00e9terminer les \u00e9cart-types ou <strong>Standard Error<\/strong> qui servent \u00e0 construire notamment des intervalles de confiances autour de nos coefficients.<\/p>\n<h4>Coefficient de corr\u00e9lation de Pearson et test de la relation lin\u00e9aire<\/h4>\n<p>Jusqu&#8217;ici, nous avons d\u00e9riv\u00e9 les coefficients \\(\\alpha\\) et \\(\\beta\\) de la droite de r\u00e9gression ou plus rigoureusement leurs estimateurs. Nous avons mentionn\u00e9 plus haut que la covariance\u00a0\\(\\sigma_{xy}\\) et \\(\\beta\\) nous permettaient de mettre en \u00e9vidence le sens de la relation entre\u00a0\\(y\\) et\u00a0\\(x\\) et mieux encore que \\(\\beta\\) \u00e9tait le facteur constant d&#8217;augmentation ou de diminution de \\(y\\) quand \\(x\\) \u00e9volue d&#8217;une unit\u00e9. Subs\u00e9quemment, il est possible de comprendre que plus\u00a0\\(\\lvert \\sigma_{xy}\\rvert\\) ou\u00a0\\(\\lvert \\beta \\rvert\\) sera \u00e9lev\u00e9 ou important, \u00a0plus \u00e9lev\u00e9 ou important sera l&#8217;impact de \\(x\\) sur \\(y\\). De la, on pourrait \u00eatre tent\u00e9 de prendre l&#8217;un ou l&#8217;autre de \\(\\sigma_{xy}\\) ou de \\(\\beta\\) pour mesurer l&#8217;importance ou l&#8217;intensit\u00e9 de la relation entre \\(x\\) et \\(y\\) notamment \u00e0 des fins de comparaisons entre plusieurs variables ind\u00e9pendantes. Malheureusement, ces mesures d\u00e9pendent fortement des \u00e9chelles ou des unit\u00e9s des variables, plus pr\u00e9cis\u00e9ment de celles <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-31626b4167444c4cc78e565819cc3155_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#32;&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et la covariance peut prendre n&#8217;importe qu&#8217;elle valeur dans l&#8217;ensemble des r\u00e9els, auquel cas il serait donc aberrant de vouloir comparer des covariances entre elles.<\/p>\n<p>Au vu de ces inconv\u00e9nients, on peut d\u00e9terminer une autre mesure qui, elle a l&#8217;avantage d&#8217;\u00eatre normalis\u00e9e. Il s&#8217;agit du coefficient de corr\u00e9lation de Pearson \\(\\rho_{xy}\\) qui permet de mesurer la force ou l&#8217;intensit\u00e9 de la liaison entre les variables \\(x\\) et \\(y\\) et qui n&#8217;exc\u00e8de jamais 1 en valeur absolue. Il se calcule comme suit :$$\\begin{equation}\\rho_{xy} = \\frac{\\sigma_{xy}}{\\sigma_{x}\\sigma_{y}}\\end{equation}$$<\/p>\n<p>En effet, on peut \u00e0 travers\u00a0<a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/In%C3%A9galit%C3%A9_de_Cauchy-Schwarz\">l&#8217;in\u00e9galit\u00e9 de\u00a0Cauchy-Schwarz<\/a>, montrer que \\(\\rho_{xy}\\)\u00a0est toujours compris entre -1 et 1. D&#8217;apr\u00e8s cette in\u00e9galit\u00e9 on peut \u00e9crire ce qui suit :\u00a0$$\\begin{equation}\\overline{ab}^{2}\\le \\bar{a}^2\\bar{b}^2\\end{equation}$$ ainsi, en posant que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-30d5e013c22b9b31bce6c8378b5ce823_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#97;&#61;&#120;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"11\" width=\"75\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8c0eb350dc50849223dcb0fad5d3bfcc_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#32;&#98;&#61;&#121;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"71\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> , et en observant que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-d7e416ae638d1b3be25a9b3815f3f852_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#111;&#118;&#101;&#114;&#108;&#105;&#110;&#101;&#123;&#40;&#120;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#40;&#121;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"20\" width=\"110\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-f52c7edb0231fae669b50c84b5ebc23c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#111;&#118;&#101;&#114;&#108;&#105;&#110;&#101;&#123;&#40;&#120;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#125;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"25\" width=\"63\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-db4682644cf85c9caff76e8989f2353c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#111;&#118;&#101;&#114;&#108;&#105;&#110;&#101;&#123;&#40;&#121;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#125;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"25\" width=\"61\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> sont en fait, les formules originales(par ce que pour la formulation de l&#8217;\u00e9quation \\((5)\\), nous avons opter pour leur formule d\u00e9velopp\u00e9e), respectivement de la covariance \\(\\sigma_{xy}\\), de la variance de \\(x\\), \\(\\sigma_{x}\\) et de la variance de \\(y\\), \\(\\sigma_{y}\\), alors on peut r\u00e9\u00e9crire l&#8217;in\u00e9quation \\((7)\\) comme ceci : $$\\begin{gather*}\\overline{(x-\\bar{x})(y-\\bar{y})}^{2}\\le\\overline{(x-\\bar{x})}^2\\overline{(y-\\bar{y})}^2 \\\\ \\sigma_{xy}^2\\le\\sigma_{x}^2\\sigma_{y}^2 \\\\ \\lvert\\sigma_{xy}\\rvert\\le\\sigma_{x}\\sigma_{y} \\\\ -\\sigma_{x}\\sigma_{y}\\le\\sigma_{xy}\\le\\sigma_{x}\\sigma_{y} \\\\\u00a0-1\\le\\frac{\\sigma_{xy}}{\\sigma_{x}\\sigma_{y}}\\le 1 \\\\ -1\\le\\rho_{xy}\\le 1\\end{gather*}$$ Il s\u2019interpr\u00e8te comme ceci :<br \/>\n&#8211; si \\(\\rho_{xy}\\)\u00a0tend\u00a0vers -1, il existe une forte relation lin\u00e9aire n\u00e9gative entre \\(x\\) et \\(y\\)<br \/>\n&#8211; si \\(\\rho_{xy}\\) tend\u00a0vers 1, il existe une forte relation lin\u00e9aire positive entre \\(x\\) et \\(y\\)<br \/>\n&#8211; si \\(\\rho_{xy}\\)\u00a0est proche de 0, on dit de la\u00a0relation lin\u00e9aire entre \\(x\\) et \\(y\\), qu&#8217;elle est faible. De mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale en pratique d\u00e8s lorsque <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-f6981ac3dd558511a8fcb24dcec68648_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#114;&#104;&#111;&#95;&#123;&#120;&#121;&#125;&#92;&#103;&#101;&#48;&#46;&#53;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"71\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> , on qualifie la liaison de forte, mais bon c&#8217;est relatif. <style type=\"text\/css\" scoped=\"scoped\">.alert-6a0e553ed403c{background-color:#f5f5f5;border-width:0px;border-radius:1px;} <\/style><div class=\"alert magee-alert  alert-6a0e553ed403c box-shadow \" role=\"alert\" id= \"\"><i class=\"fa fa-bookmark\"><\/i> Il faut garder \u00e0 l&#8217;esprit que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-44797caf3390c84f830caee66ece51c6_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#114;&#104;&#111;&#95;&#123;&#120;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"14\" width=\"24\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> ne mesure que l&#8217;intensit\u00e9 d&#8217;une relation\/liaison lin\u00e9aire, alors si ce dernier venait \u00e0 \u00eatre nul c&#8217;est soit que \\(x\\) et \\(y\\) sont ind\u00e9pendants auquel cas <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bffd2d991a3fe274eef896b890d4ce06_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#95;&#123;&#120;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"14\" width=\"25\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> \u00a0est nul ou soit que l&#8217;on se trompe et que la liaison en \\(x\\) et \\(y\\) n&#8217;est pas lin\u00e9aire auquel cas alors il faudrait envisager d&#8217;investiguer sur d&#8217;autres types de relation (quadratique, puissance, exponentielle &#8230;etc). Formuler autrement \u00e7a donne : Si\u00a0\\(x\\) et \\(y\\)\u00a0sont ind\u00e9pendants, alors <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-7decbd7679b944cd8275a42899d7f2dc_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#114;&#104;&#111;&#95;&#123;&#120;&#121;&#125;&#61;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"58\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/>. la r\u00e9ciproque est fausse sauf dans le cas o\u00f9 \\((x,y)\\) suit une loi normale bi-vari\u00e9e<\/div>\n<h4>D\u00e9composition\u00a0de la variance\u00a0et Coefficient de d\u00e9termination<\/h4>\n<p>Avec les estimateurs <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-f5524735b613f7bb6a4d09ccc996e403_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-e9020e27591483a992a51291cb1283d7_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> obtenus ci-dessous, nous pouvons connaissant la moyenne de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ede05c264bba0eda080918aaa09c4658_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#120;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-20ebc7ea21d727ebe3840c06a433ab09_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"11\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> d\u00e9terminer avec pr\u00e9cision la moyenne de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0af556714940c351c933bba8cf840796_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-784d5a7afc4504efb28f92089fd6f86c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> ( voir l&#8217;\u00e9quation (3)) et de mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale connaissant une observation donn\u00e9e <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-804ccb71922f6d0ffefd0603aeb9c14c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#120;&#95;&#105;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"11\" width=\"15\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> on peut pr\u00e9dire une valeur <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-1972af4766d5887ea5b0249d28b0a304_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#125;&#95;&#105;&#32;&#61;&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#32;&#43;&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#120;&#95;&#105;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"97\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, mais diff\u00e9rente de la valeur de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ffce32562f7d13b68fd9efec71cb8962_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#121;&#95;&#105;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"14\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-12b9dcdd804a523bc7253e2611a58767_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#95;&#105;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"12\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/>. Ainsi, formellement \u00e7a donne :\u00a0$$\\begin{equation}y_i =\\hat{y}_i + \\hat{\\epsilon}_i\\end{equation}$$ De la, nous pouvons en effectuant les op\u00e9rations suivantes dans l&#8217;ordre obtenir la variance totale de y et sa d\u00e9composition : il s&#8217;agit de soustraire \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-784d5a7afc4504efb28f92089fd6f86c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> \u00a0de chaque c\u00f4t\u00e9 de l&#8217;\u00e9quation et ensuite d\u2019\u00e9lever chaque membre au carr\u00e9 puis de sommer le r\u00e9sultat pour chaque valeur de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-ac07696c2d25211e93fa1ef419790dcf_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#105;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"6\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> jusqu&#8217;\u00e0 latex]n [\/latex] :\u00a0$$\\begin{equation}\\begin{split}y_i &amp;=\\hat{y}_i + \\hat{\\epsilon}_i \u00a0\\\\ y_i &#8211; \\bar{y} &amp;=\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y} + \\hat{\\epsilon}_i \\\\ (y_i &#8211; \\bar{y})^2 &amp;=((\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y}) + \\hat{\\epsilon}_i)^2 \u00a0\\\\ \u00a0\\sum_{i = 1}^n(y_i &#8211; \\bar{y})^2 &amp;=\\sum_{i = 1}^n\\Bigl((\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y}) + \\hat{\\epsilon}_i\\Bigr)^2 \\\\ \u00a0\\sum_{i = 1}^n(y_i &#8211; \\bar{y})^2 &amp;=\\sum_{i = 1}^n\\Bigl((\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y}) + \\hat{\\epsilon}_i\\Bigr)^2 \\\\ &amp;=\\sum_{i = 1}^n\\Bigl((\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y})^2 + \\hat{\\epsilon}_i^2 + 2(\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y})\\hat{\\epsilon}_i\\Bigr) \\\\ &amp;=\\sum_{i = 1}^n(\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y})^2 + \\sum_{i = 1}^n\\hat{\\epsilon}_i^2 +\\underbrace{2\\sum_{i = 1}^n(\\hat{y}_i &#8211; \\bar{y})\\hat{\\epsilon}_i}_{0} \\end{split}\\end{equation}$$ Et si l&#8217;on ne comprend pas pourquoi le membre le plus \u00e0 droite est nul, on peut commencer par ceci : partons de l&#8217;\u00e9quation <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-550831f7d9224851827695fcb9693f8c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#40;&#56;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"21\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> qui implique que\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-fa1167302696cc244732e61a21e2e0ed_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#95;&#105;&#61;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#125;&#95;&#105;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"86\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et de\u00a0l&#8217;\u00e9quation <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-80b81495519d17f550a9cb6c042cfda2_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#40;&#51;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"21\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> qui implique que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-9ef82c3aafda41db90cd69bd3bb5219b_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#32;&#61;&#32;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#43;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"87\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, et montrons ensuite que la diff\u00e9rence <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-09e37d1bc578ac785bdedb41eb7a5ad9_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#125;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#61;&#40;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#43;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#120;&#95;&#105;&#41;&#45;&#40;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#43;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#61;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#40;&#120;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"327\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et puis intercalons <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-784d5a7afc4504efb28f92089fd6f86c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> dans l&#8217;expression suivante :\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-bc14d26bdd9e945fea6e24156ca53db1_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#95;&#105;&#61;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#43;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#45;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#125;&#95;&#105;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"148\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, on peut ainsi r\u00e9\u00e9crire que \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-9542a161320c92eca21739881b31efd2_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#95;&#105;&#61;&#40;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#43;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#45;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#125;&#95;&#105;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"162\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> et pour finir\u00a0avec\u00a0une version\u00a0plus &#8220;mall\u00e9able&#8221; \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-c51213dacb67f16c5791f90edc8063a3_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#95;&#105;&#61;&#40;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#43;&#40;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#43;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;&#45;&#40;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#43;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#120;&#95;&#105;&#41;&#61;&#40;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#45;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#40;&#120;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#120;&#125;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"456\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>. Maintenant, avec ce que l&#8217;on sait, on peut facilement conclure de la\u00a0nullit\u00e9 de la double somme : $$\\begin{equation*}\\begin{split}2\\sum_{i = 1}^n(\\hat{y}_i-\\bar{y})\\hat{\\epsilon}_i &amp;=2\\sum_{i = 1}^n\\hat{\\beta}(x_i-\\bar{x})\\Bigl((y_i-\\bar{y})-\\hat{\\beta}(x_i-\\bar{x})\\Bigr) \\\\ &amp;=2\\hat{\\beta}\\Bigl(\\displaystyle\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})-\\hat{\\beta}\\displaystyle\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x})^2\\Bigr) \\\\ \\text{Et comme }\\hat{\\beta} &amp;=\\frac{\\sigma_{xy}}{\\sigma_{x}^2}=\\displaystyle\\sum_{i = 1}^n\\frac{(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})}{(x_i-\\bar{x})^2}=\\frac{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})}{\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x})^2} \\\\ &amp;=2\\hat{\\beta}\\Bigl(\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})-\\frac{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})}{\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x})^2}\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x})^2\\Bigr) \\\\ &amp;=2\\hat{\\beta}\\underbrace{\\Bigl(\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})-\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x}) \\Bigr)}_{0}\\end{split}\\end{equation*}$$\u00a0ceci \u00e9tant fait nous revenons \u00e0 notre \u00e9quation <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-04376c2483faa005176843c93f5649a2_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#57;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> dans la quelle nous allons remplacer <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-729568734d87ffb0f88cf42b1bc6828a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"7\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> par son expression pour obtenir finalement notre variance ou la <strong>somme des carr\u00e9s totaux\u00a0<\/strong>d\u00e9compos\u00e9e comme ceci : $$\\begin{equation}\\underbrace{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})^2}_{SCT}=\\underbrace{\\sum_{i = 1}^n(\\hat{y}_i-\\bar{y})^2}_{SCE}+\\underbrace{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\hat{y}_i)^2}_{SCR}\\end{equation}$$ Ainsi nous avons d\u00e9montr\u00e9 que la <strong>somme des carr\u00e9s totaux<\/strong> (<strong>SCT)<\/strong>\u00a0(il suffirait de diviser cette derni\u00e8re par <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b170995d512c659d8668b4e42e1fef6b_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#110;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> pour obtenir la formule de la variance) est \u00e9gale \u00e0 la <strong>somme des carr\u00e9s expliqu\u00e9s<\/strong> (<strong>SCE<\/strong>), qui exprime la part de variation de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-0af556714940c351c933bba8cf840796_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> que notre mod\u00e8le, a le m\u00e9rite d&#8217;expliquer, plus la <strong>somme des carr\u00e9s r<\/strong><b>\u00e9siduels<\/b>(<b>SCR<\/b>), qui est la part non expliqu\u00e9e par le mod\u00e8le et absorb\u00e9e par le terme d&#8217;erreur.<\/p>\n<p>Ainsi, il devient automatique de comprendre qu&#8217;un bon mod\u00e8le devrait avoir une proportion\u00a0de <strong>SCE<\/strong>\u00a0dans <strong>SCT<\/strong>,\u00a0plus importante que celle de <strong>SCR<\/strong>. Cette part qu&#8217;on appelle <strong>coefficient de d\u00e9termination,\u00a0<\/strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-3300c1f40e1dcdc79baadc068577395c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#82;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"21\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>\u00a0mesure donc la <strong>qualit\u00e9 de pr\u00e9diction<\/strong> de notre mod\u00e8le de r\u00e9gression lin\u00e9aire :$$\\begin{equation}\\begin{split}R^2 &amp;=\\frac{SCE}{SCT} \\text{ ou encore }R^2=1-\\frac{SCR}{SCT} \\\\ &amp;=\\frac{\\sum_{i = 1}^n(\\hat{y}_i-\\bar{y})^2}{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})^2}\\\\ &amp;= \\frac{\\sum_{i = 1}^n\\Bigl((\\hat{\\alpha}+\\hat{\\beta}x_i)-(\\hat{\\alpha}+\\hat{\\beta}\\bar{x})\\Bigr)^2}{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})^2} \\\\ &amp;=\\hat{\\beta}^2\\frac{\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x}) ^2}{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})^2}\u00a0\\\\ &amp;=\\Bigl(\\frac{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})(x_i-\\bar{x})}{\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x})^2}\\Bigr)^2\\frac{\\sum_{i = 1}^n(x_i-\\bar{x}) ^2}{\\sum_{i = 1}^n(y_i-\\bar{y})^2} \\\\ &amp;=\\Bigl(\\frac{n\\sigma_{xy}}{n\\sigma_x^2}\\Bigr)^2\\frac{n\u00a0\\sigma_x^2}{\u00a0n\\sigma_y^2} \\\\ &amp;=\\Bigl(\\frac{\\sigma_{xy}}{\\sigma_x \\sigma_y}\\Bigr)^2 \\\\ R^2&amp;=\\rho_{xy}^2\\end{split}\\end{equation}$$ On remarque donc que ce coefficient de d\u00e9termination n&#8217;est d&#8217;autre que le carr\u00e9 du coefficient de corr\u00e9lation. Plus il sera proche de la valeur 1, meilleur sera le mod\u00e8le, ce qui veut dire que la connaissance des valeurs de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-016d6997f144d3fb15299a6811155823_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#120;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"10\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> permet\u00a0de pr\u00e9dire\u00a0avec plus de pr\u00e9cision celle de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-5ca52823f6f70f385d07b9f37b0e559a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#121;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>. On peut par ailleurs, calculer le <strong>coefficient de d\u00e9termination ajust\u00e9<\/strong>\u00a0qui est plus robuste que son pr\u00e9c\u00e9dent qui \u00e0 tendance \u00e0 augmenter avec le nombre de variables ind\u00e9pendantes : $$R_{Adjusted}^2 =1-(1-R^2)\\frac{n-1}{n-k-1}$$ o\u00f9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-3422b6bb5c160593658b7c39425d9880_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#107;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"9\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> est le nombre de variables ind\u00e9pendantes dans notre cas <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-40c1016f1b0551bb2411f49448451562_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#107;&#61;&#49;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"14\" width=\"41\" style=\"vertical-align: -1px;\"\/>.<\/p>\n<h4>Test sur les param\u00e8tres de la r\u00e9gression lin\u00e9aire simple<\/h4>\n<p>Vous vous doutez bien que les mesures et les coefficients que nous avons calcul\u00e9 jusqu&#8217;ici vont\u00a0\u00eatre soumis \u00e0 des tests pour juger notamment de leur <strong>significativit\u00e9<\/strong>. Ici, nous allons nous int\u00e9resser au coefficient <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> puisse qu&#8217;en grande partie, de la robustesse de ce dernier d\u00e9pendra la pertinence de notre mod\u00e8le donc \u00e7a validit\u00e9. Pour ce faire, nous pouvons recourir au <strong>T-\u00a0test<\/strong>\u00a0, pour contr\u00f4ler la significativit\u00e9 des coefficients individuellement(nous allons voir le cas de beta mais dans l&#8217;application nous verrons les deux) ou recourir au <strong>test de significativit\u00e9 globale F-test <\/strong>\u00a0qui lui porte directement sur le mod\u00e8le dans sa globalit\u00e9.<\/p>\n<style type=\"text\/css\" scoped=\"scoped\"> .tab6a0e553ed40f1, .tab6a0e553ed40f1 i{color:} <\/style><div class=\"magee-tab-box  tab-line \" role=\"tabpanel\" data-example-id=\"togglable-tabs id=\">\r\n               <ul id=\"myTab1\" class=\"list-inline  list-inline nav-justified \" role=\"tablist\"> <li role=\"presentation\" class=\"active\"><a href=\"#tab-6a0e553ed4262\" id=\"tab-6a0e553ed4262-tab\" role=\"tab\" data-toggle=\"tab\" aria-controls=\"tab-6a0e553ed4262\" aria-expanded=\"true\"><h4 class=\"tab-title tab6a0e553ed40f1 \"> <i class=\"fa fa fa -square\"><\/i>T - Test<\/h4><\/a><\/li> <li role=\"presentation\" class=\"\"><a href=\"#tab-6a0e553ed4295\" id=\"tab-6a0e553ed4295-tab\" role=\"tab\" data-toggle=\"tab\" aria-controls=\"tab-6a0e553ed4295\" aria-expanded=\" false\"><h4 class=\"tab-title tab6a0e553ed40f1 \"> <i class=\"fa fa fa -square\"><\/i>Global F - Test<\/h4><\/a><\/li>\r\n               <\/ul><div id=\"myTabContent\" class=\"tab-content \"><div role=\"tabpanel\" class=\"tab-pane fade active in\" id=\"tab-6a0e553ed4262\"><p>\n<p>Pour qu&#8217;il existe une relation lin\u00e9aire significative entre x et y, il faut que \\beta soit diff\u00e9rent de 0. Avant d\u2019effectuer ce test, il faut d&#8217;abord v\u00e9rifier que les valeurs <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-f0aa232b2f53bc9466aa901bd42d2ed6_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#95;&#105;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"11\" width=\"12\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> sont\u00a0ind\u00e9pendantes et suivent une loi normale centr\u00e9e et de variance <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-3f85b9fc2dcc457b529835a38e0201f1_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#95;&#123;&#92;&#101;&#112;&#115;&#105;&#108;&#111;&#110;&#125;&#94;&#123;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"18\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>(inconnue). Ce ci peut \u00eatre v\u00e9rifi\u00e9 gr\u00e2ce un test de normalit\u00e9 comme celui de\u00a0le <strong>test de Shapiro &#8211; Wilk<\/strong>.<\/p>\n<p>Lorsque ce ci est fait, on peut passer \u00e0 l&#8217;\u00e9laboration des hypoth\u00e8ses de notre test :<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a4088875ad1b152bc4fad1ef88fb7cd2_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;&#58;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#61;&#48;&#32;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"81\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> , il n&#8217;y a pas de relation lin\u00e9aire<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-31292b0b775067d5490ecf4aad1603a5_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#49;&#58;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#92;&#110;&#101;&#32;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"81\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, il existe une relation lin\u00e9aire<\/p>\n<p>Ensuite nous allons d\u00e9terminer la statistique du test. En effet, si l&#8217;hypoth\u00e8se nulle\u00a0est vraie, alors la statistique <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-94d784c20ea42c7d03c2d440ed25ae93_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#125;&#123;&#115;&#47;&#92;&#115;&#113;&#114;&#116;&#123;&#92;&#115;&#117;&#109;&#40;&#120;&#95;&#105;&#45;&#120;&#94;&#50;&#41;&#125;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"32\" width=\"163\" style=\"vertical-align: -15px;\"\/> suit une <strong>loi de Student<\/strong> de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-376421fcb29272bc9eaf7a0fe5d80c73_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#110;&#45;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"40\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> de d\u00e9gr\u00e9 libert\u00e9.Notez que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-e81605dedb03c688c33bc6fc35b024bd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#115;&#94;&#50;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#83;&#67;&#82;&#125;&#123;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"73\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/><\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">R\u00e8gle de d\u00e9cision<\/span> : Pour un niveau de risque donn\u00e9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8f0b6b1a01f8fcc2f95be0364c090397_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>(\u00e0 ne pas confondre avec notre ordonn\u00e9e \u00e0 l\u2019origine. En effet, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8f0b6b1a01f8fcc2f95be0364c090397_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> est la probabilit\u00e9 de rejet de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a4fc152da9c0802275c766010d183a54_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"22\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> si cette derni\u00e8re est vraie ou le risque d&#8217;erreur de premi\u00e8re esp\u00e8ce), on lit le\u00a0seuil\u00a0critique <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-039a42234e4d84a89f2aaa3b95dc3dea_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#116;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#47;&#50;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"59\" style=\"vertical-align: -7px;\"\/>, dans la table de Student et si <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-75c51c11dcff3f9307792e370c9942df_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#108;&#118;&#101;&#114;&#116;&#32;&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#92;&#114;&#118;&#101;&#114;&#116;&#32;&#92;&#103;&#101;&#32;&#116;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#47;&#50;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"21\" width=\"136\" style=\"vertical-align: -7px;\"\/>, alors on peut rejeter <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a4fc152da9c0802275c766010d183a54_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"22\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> et conclure que <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> est significativement diff\u00e9rent de 0. L&#8217;autre option, est de passer par la d\u00e9termination du <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-5b82769123b6d5b9c2c6076d655f1724_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#112;&#45;&#118;&#97;&#108;&#117;&#101;&#61;&#50;&#80;&#40;&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#62;&#116;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#47;&#50;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"21\" width=\"262\" style=\"vertical-align: -7px;\"\/> si\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-e921674623c4c39d6a79f8b68ce6671e_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#62;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"78\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> et\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8356b0d61b208451ca6bf72b98a2a5c9_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#112;&#45;&#118;&#97;&#108;&#117;&#101;&#61;&#50;&#80;&#40;&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#60;&#116;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#47;&#50;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"21\" width=\"262\" style=\"vertical-align: -7px;\"\/> si\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-83c2fba96128e8e88888c0299803eb78_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#116;&#95;&#123;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#44;&#110;&#45;&#50;&#125;&#60;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"78\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/>. Dans ce cas on rejette\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a4fc152da9c0802275c766010d183a54_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"22\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> quand <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b73f2dce774c7974a87dfcd4fd4ecffd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#112;&#45;&#118;&#97;&#108;&#117;&#101;&#60;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"109\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>.<\/p>\n<\/p><\/div> <div role=\"tabpanel\" class=\"tab-pane fade \" id=\"tab-6a0e553ed4295\"><p>\n<p>Comme alternative au T-\u00a0Test, nous avons le F- Test, qui d\u00e9coule du tableau de l&#8217;<strong>Analyse de la\u00a0Variance<\/strong>(Analysis of variance,\u00a0<strong>ANOVA<\/strong>) que nous pr\u00e9sentons ci-dessous :<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Source de variation<\/th>\n<th>Somme des carr\u00e9s<\/th>\n<th>Degr\u00e9 de libert\u00e9<\/th>\n<th>Carr\u00e9s moyens<\/th>\n<th>F de Fisher<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Expliqu\u00e9e<\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-448c8d69a57936d3d448a253c9c4bf15_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#83;&#67;&#69;&#61;&#92;&#115;&#117;&#109;&#40;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#95;&#105;&#125;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"20\" width=\"148\" style=\"vertical-align: -5px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-eae651c75bca231cb37e4c6b663f1b3c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#107;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"9\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8f859e3f35107831ef9f417abb6a6b95_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#67;&#77;&#69;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#83;&#67;&#69;&#125;&#123;&#107;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"103\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8cc7c6475cac6181a98384d2466af2f6_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#70;&#32;&#61;&#32;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#67;&#77;&#69;&#125;&#123;&#67;&#77;&#82;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"76\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Residuelle<\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-fe9be7940dd724fd931c0b2a794e1147_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#83;&#67;&#82;&#32;&#61;&#92;&#115;&#117;&#109;&#40;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#121;&#95;&#105;&#125;&#41;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"20\" width=\"153\" style=\"vertical-align: -5px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-fcb679f37ef383ddd8a4ee7b9702587a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#110;&#45;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"40\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-d3e1a120612cdd7e85250fa2c63ddab3_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#67;&#77;&#82;&#61;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#83;&#67;&#82;&#125;&#123;&#110;&#45;&#50;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"22\" width=\"103\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Totale<\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-94e93f3279748eddf1b4660a4e587d2d_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#83;&#67;&#84;&#61;&#92;&#115;&#117;&#109;&#40;&#121;&#95;&#105;&#45;&#92;&#98;&#97;&#114;&#123;&#121;&#125;&#41;&#94;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"20\" width=\"147\" style=\"vertical-align: -5px;\"\/><\/td>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-7d604a3ebb6c6be40e35e1b6c70a0afc_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#113;&#117;&#97;&#100;&#32;&#110;&#45;&#107;&#45;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"71\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/><\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>O\u00f9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-3422b6bb5c160593658b7c39425d9880_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#107;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"9\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> repr\u00e9sente le nombre de variables ind\u00e9pendantes.\u00a0Dans notre cas <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-40c1016f1b0551bb2411f49448451562_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#107;&#61;&#49;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"14\" width=\"41\" style=\"vertical-align: -1px;\"\/>. \u00a0Les hypoth\u00e8ses de bases restent les m\u00eames :<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-4e23f5d95095e478f730a5597abe7f7c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;&#58;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#61;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"81\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, il n&#8217;y a pas de relation lin\u00e9aire<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-92562a15e9ac1733dc3a5e273542754a_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#49;&#58;&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#32;&#92;&#110;&#101;&#32;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"81\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, il existe une relation lin\u00e9aire<\/p>\n<p>Ici la statistique <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-2510519bbe1660dfdffb4195c7287343_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#70;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"14\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>, suit une\u00a0<strong>loi de Fisher <\/strong>de <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-40c1016f1b0551bb2411f49448451562_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#107;&#61;&#49;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"14\" width=\"41\" style=\"vertical-align: -1px;\"\/> degr\u00e9 de libert\u00e9 au num\u00e9rateur et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-376421fcb29272bc9eaf7a0fe5d80c73_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#110;&#45;&#50;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"40\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> au d\u00e9nominateur.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">R\u00e8gle de d\u00e9cision<\/span> : On rejettera\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a4fc152da9c0802275c766010d183a54_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"22\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/>, si <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-5d7b44b8a69cf7b5a277935b063f66b1_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#70;&#62;&#70;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"57\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> ou\u00a0si <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b73f2dce774c7974a87dfcd4fd4ecffd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#112;&#45;&#118;&#97;&#108;&#117;&#101;&#60;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"17\" width=\"109\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>\u00a0avec <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-c4c325bf43c94cd3774e157331ba534c_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#112;&#45;&#118;&#97;&#108;&#117;&#101;&#61;&#80;&#40;&#70;&#62;&#70;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"183\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> (On peut lire la valeur critique <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-a89a5e4b39d63f4c4d9b7e40fe0b3a6f_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#70;&#95;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"20\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/>dans la table de Fisher).\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/div>\n<h3>Impl\u00e9mentation du MEDAF\u00a0avec MATLAB<\/h3>\n<h4>Le MEDAF en bref<\/h4>\n<p>Le <strong>MEDAF ou Mod\u00e8le\u00a0d\u2019\u00c9valuation\u00a0Des Actifs Financiers,<\/strong>\u00a0 fait\u00a0partie des\u00a0mod\u00e8les les plus connus en th\u00e9orie financi\u00e8re. Il a \u00e9t\u00e9 d\u00e9velopp\u00e9 respectivement par\u00a0<strong>Treynor<\/strong>,\u00a0<strong>\u00a0Sharpe,<\/strong>\u00a0 <strong>Lintner <\/strong>et\u00a0<strong>Mossin<\/strong>. Ce mod\u00e8le se\u00a0base sur la th\u00e9orie du portefeuille de <strong>Harry Markowitz, <\/strong>qui a le m\u00e9rite d&#8217;avoir sp\u00e9cifi\u00e9\u00a0les crit\u00e8res de choix d&#8217;un actif financier\u00a0et de mani\u00e8re plus g\u00e9n\u00e9ral d&#8217;un portefeuille comme \u00e9tant leur\u00a0rendement et \u00a0leur variance ou \u00a0risque(En effet, plus un titre est risqu\u00e9 plus son rendement est \u00e9lev\u00e9, et vis versa). Ce dernier crit\u00e8re se d\u00e9compose en <strong>risque sp\u00e9cifique<\/strong> qui peut \u00eatre neutralis\u00e9 gr\u00e2ce \u00e0 la technique de\u00a0diversification de portefeuille et en <strong>risque <\/strong><b>syst\u00e9matique<\/b>, dont l&#8217;on ne peut s&#8217;en d\u00e9faire. A l&#8217;aune de cette analyse, lorsque les hypoth\u00e8ses suivantes sont v\u00e9rifi\u00e9es, notamment :<\/p>\n<ul>\n<li>&#8211; March\u00e9 des capitaux parfait\u00a0: Absence co\u00fbts de transaction, un investisseur peut acheter ou vendre \u00e0 d\u00e9couvert n&#8217;importe quelle action sans que cela ait une incidence sur le prix de l&#8217;action.Il n&#8217;y a pas de taxes.<\/li>\n<li>&#8211; Pr\u00e9visions homog\u00e8nes (tous les investisseurs ont les m\u00eames anticipations de rentabilit\u00e9s,<br \/>\nd\u2019\u00e9carts types et de corr\u00e9lations).<\/li>\n<\/ul>\n<p>le <strong>MEDAF<\/strong>, statue qu&#8217;\u00e0 l&#8217;\u00e9quilibre le rendement exig\u00e9 pour un titre risqu\u00e9(donc qui contient un risque syst\u00e9matique) devrait surpasser\/exc\u00e9der le rendement de l&#8217;<strong>actif sans risque<\/strong> d&#8217;une prime de risque. Cette prime ne r\u00e9mun\u00e8re que le noyau dur du risque \u00e0 savoir le risque syst\u00e9matique dans une proportion d\u00e9termin\u00e9e par le <strong>beta <\/strong><em>(sans doute la plus fameuse\u00a0des lettres\u00a0grecques\u00a0en finance, loin devant les Greeks des d\u00e9riv\u00e9s )<\/em><strong>.<\/strong> Formellement, l\u2019esp\u00e9rance de rendement <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-9fec11f6bb38b84dfdf76a96e440d042_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#69;&#091;&#82;&#95;&#123;&#106;&#125;&#093;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"43\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> d&#8217;un titre <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-8eac1056b3b460bfc413eaa2f4485e75_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#32;&#106;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> donne :$$\\begin{equation}E[R_{j}]=R_{risk free}+\\beta _{j}(E[R_{Market}]-R_{risk free})\\end{equation}$$ o\u00f9 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-e86fc17f4655da999041b13dc8a4e4a1_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#82;&#95;&#123;&#114;&#105;&#115;&#107;&#32;&#102;&#114;&#101;&#101;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"65\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/> et <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-00545a5fbaf2a67af8dae965e277a56f_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#82;&#95;&#123;&#77;&#97;&#114;&#107;&#101;&#116;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"60\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/> repr\u00e9sentent respectivement le rendement de l&#8217;actif sans risque g\u00e9n\u00e9ralement le taux de bonds de tr\u00e9sor et le rendement du march\u00e9.\u00a0Ce mod\u00e8le est extr\u00eamement utilis\u00e9 pour d\u00e9terminer le co\u00fbt des fonds propres et donc du capital d\u2019une soci\u00e9t\u00e9, dans le cadre de la politique d\u2019investissement en \u00e9valuation de projet ou de soci\u00e9t\u00e9 d&#8217;o\u00f9 son appellation. Il a n\u00e9anmoins fait l\u2019objet de nombreuses critiques, certains lui pr\u00e9f\u00e8rent les\u00a0mod\u00e8les par arbitrage ou multifactoriels&#8230;<\/p>\n<p>Par ailleurs, nous pouvons r\u00e9\u00e9crire l&#8217;\u00e9quation <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-4c3f4a3219f00a0ccdfb8d4fd1caa3a1_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#40;&#49;&#50;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"30\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> de la\u00a0mani\u00e8re suivante \u00a0: $$\\begin{equation}\\underbrace{E[R_{j}]-R_{risk free}}_{\\text{prime de risque de l&#8217;actif j}}=\\beta_{j}\\underbrace{(E[R_{Market}]-R_{risk free})}_{\\text{prime de risque du march\u00e9}}\\end{equation}$$, C&#8217;est \u00e0 l&#8217;aune de cette expression de l&#8217;\u00e9quation du MEDAF, que nous pouvons estimer <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> comme \u00e9tant la pente de la droite de r\u00e9gression lin\u00e9aire de l&#8217;exc\u00e9dent de rentabilit\u00e9 ou prime de risque(interpr\u00e9tation\u00a0financi\u00e8re)\u00a0d&#8217;un titre par rapport \u00e0 l&#8217;exc\u00e9dent de rentabilit\u00e9 ou prime de risque du march\u00e9. Ainsi, par simple rappel de ce qui a \u00e9t\u00e9 d\u00e9montr\u00e9, concernant la pente d&#8217;une droite de r\u00e9gression lin\u00e9aire,\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> peut s&#8217;exprimer comme ceci : $$\\begin{equation}\\beta_j=\\displaystyle\\sum_{i=1}^n\\frac{(R_j^i-E[R_j])(R_{Market}^i-E[R_{Market}])}{(R_{Market}^i-E[R_{Market}])^2}=\\frac{\\sigma_{j,Market}}{\\sigma_{Market}^2}\\end{equation}$$ gr\u00e2ce \u00e0 la <strong>MCO.\u00a0<\/strong>Autrement dit, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-c7b9ff31f3b4a1701cf1073c59582745_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;&#95;&#106;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"16\" style=\"vertical-align: -6px;\"\/>, n&#8217;est que le coefficient directeur\u00a0de la droite de r\u00e9gression simple des rendements d&#8217;un titre <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-43c82d5bb00a7568d935a12e3bd969dd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#106;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"9\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/> par rapport aux rendements du march\u00e9. Ainsi, son estimation doit \u00eatre suivie de l&#8217;ensemble des tests de significativit\u00e9s pr\u00e9c\u00e9demment expos\u00e9s. <style type=\"text\/css\" scoped=\"scoped\">.alert-6a0e553ed4338{background-color:#f5f5f5;border-width:0px;border-radius:1px;} <\/style><div class=\"alert magee-alert  alert-6a0e553ed4338 box-shadow \" role=\"alert\" id= \"\"><i class=\"fa fa-bookmark\"><\/i> Vous en\u00a0doutez bien qu&#8217;en finance, le coefficient <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, est bien plus qu&#8217;un simple param\u00e8tre dans une fonction affine ? C&#8217;est quand m\u00eame le param\u00e8tre central d&#8217;un mod\u00e8le qui a \u00e9t\u00e9 couronn\u00e9 d&#8217;un prix Nobel. Comme l&#8217;article est centr\u00e9 sur la m\u00e9thode statistique derri\u00e8re le mod\u00e8le plut\u00f4t que sur le MEDAF, en lui m\u00eame, nous n&#8217;allons pas nous \u00e9taler sur la d\u00e9monstration de ce dernier(un article ult\u00e9rieur sera consacr\u00e9 \u00e0 ce propos). Toutefois, si vous\u00a0voulez en savoir plus, sur l&#8217;int\u00e9r\u00eat du mod\u00e8le et de son impl\u00e9mentation en gestion de portefeuille, n&#8217;h\u00e9sitez pas \u00e0 nous contacter.<\/div> Nous allons donc pour l&#8217;estimation du <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b6a7605b1bcca8f1b416eaf733f34e08_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#98;&#101;&#116;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"16\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"\/>, impl\u00e9menter le mod\u00e8le ci-dessous: $$\\begin{equation} R_{j}^{\\ast i} = \\alpha+\\beta R_{Market}^{\\ast i} \\end{equation}$$ (o\u00f9 la pr\u00e9sence de * signifie exc\u00e9dent). Partant de ce mod\u00e8le, et d&#8217;apr\u00e8s l&#8217;\u00e9quation du MEDAF, l&#8217;\u00e9galit\u00e9 suivante <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-81896122985e1c2a6ceab0ee23160ddd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;&#61;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"44\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/> devrait \u00eatre v\u00e9rifi\u00e9e. Si ce n&#8217;est pas le cas alors on peut renommer\u00a0le param\u00e8tre\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-89ecd8603670c36cb03393eea395c246_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#104;&#97;&#116;&#123;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"13\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"\/>, l&#8217;<strong>Alpha de Jensen,<\/strong>\u00a0qui sert de mesure de sur ou\u00a0sous &#8211; performance d&#8217;un actif par rapport au MEDAF.<\/p>\n<h4>Importation des donn\u00e9es financi\u00e8res et calcul des rendements<\/h4>\n<p>Pour impl\u00e9menter notre mod\u00e8le nous allons importer les cours depuis <a href=\"https:\/\/finance.yahoo.com\">Yahoo Finance<\/a>\u00a0qui est une plateforme \u00e0 ne plus pr\u00e9sent\u00e9e. Pour ce faire, nous allons utiliser la fonction <span style=\"color: #1826ed;\">hist_stock_data()<\/span>, que l&#8217;on peut trouver \u00a0<a href=\"http:\/\/www.mathworks.com\/matlabcentral\/fileexchange\/18458-historical-stock-data-downloader\/content\/\/hist_stock_data.m\">ici<\/a>. Faites un copier coller de la fonction dans un fichier script nomm\u00e9 <span style=\"color: #993300;\">hist_stock_data.m<\/span> ou si cela vous semble trop long \u00e0 faire vous pouvez t\u00e9l\u00e9charger directement une copie <a href=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/0By7EnQKBlAisUU9ZdTVyUjh1T3c\/view?usp=sharing\">ici<\/a>. Ce fichier doit \u00eatre bien entendu plac\u00e9 dans le r\u00e9pertoire courant de travail.<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true \">&gt;&gt; dateBeg = '01012010';  % date de debut\r\n&gt;&gt; dateEnd = '30092016';  % date de fin\r\n&gt;&gt; symbols = {'AAPL','MSFT','^GSPC','^IRX'}; \r\n&gt;&gt; % T\u00e9l\u00e9charger des donn\u00e9es mensuelles depuis d\u00e9but 2010 \u00e0 fin 2015\r\n&gt;&gt; data = hist_stock_data(dateBeg,dateEnd,symbols{:},'frequency','m');\r\n&gt;&gt; data\r\ndata = \r\n1x5 struct array with fields:\r\n    Date\r\n    Open\r\n    High\r\n    Low\r\n    Close\r\n    Volume\r\n    AdjClose\r\n    Ticker<\/pre>\n<p>Nous avons\u00a0t\u00e9l\u00e9charg\u00e9 les donn\u00e9es de cours mensuels, relatives \u00e0 <strong>Apple<\/strong>(AAPL), <strong>Microsoft<\/strong>(MSFT), l&#8217;indice composite <strong>Standard &amp; Poor 500<\/strong> et au\u00a0taux de bonds de tr\u00e9sors Am\u00e9ricains de maturit\u00e9 3 mois(IRX). Les deux premiers cours, nous permettront de d\u00e9terminer les rendements des titres(<em>stockReturn<\/em>) alors que les deux derniers feront offices de calcul du rendement du march\u00e9(<em>marketReturn<\/em>) et du\u00a0taux de l&#8217;actif sans risque(<em>riskFreeRate<\/em>).<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true\">&gt;&gt; dates = flipud(datenum(data(1).Date(1:(end-1)))); % extraire les dates \r\n&gt;&gt; N = size(dates,1); \r\n&gt;&gt; riskyReturn = nan(N,3); % pour contenir les rendements des titres risqu\u00e9s \r\n&gt;&gt; for j = 1:3\r\n     P = flipud(data(j).AdjClose);\r\n     for i = 2:(N+1)\r\n     riskyReturn(i-1,j)= (P(i)-P(i-1))\/P(i-1);% calcul de rendement [P(i)-P(i-1)]\/P(i-1)\r\n     end\r\n   end\r\n&gt;&gt; % nos donn\u00e9es finales qui vont servir au calcul des exc\u00e9dents de rendement\r\n&gt;&gt; stockReturn = riskyReturn(:,1:2); % extraire les rendements de Apple &amp; Microsoft\r\n&gt;&gt; marketReturn = riskyReturn(:,3); % mettre \u00e0 part le rendement de l'indice du march\u00e9\r\n&gt;&gt; riskFreeRate = (1 + flipud(data(4).AdjClose(1:N)\/100)).^(1\/12)-1; % rendre mensuel les taux<\/pre>\n<p>Concernant le calcul des rendements, nous avons le choix entre le mode de calcul ordinaire <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-954999fe5d3829feea4f61be7804afe4_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#80;&#95;&#123;&#105;&#125;&#45;&#80;&#95;&#123;&#105;&#45;&#49;&#125;&#125;&#123;&#80;&#95;&#105;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"26\" width=\"54\" style=\"vertical-align: -8px;\"\/> et le mode log-return\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-b019bf0079edecf0c86c59512c9532f8_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#108;&#111;&#103;&#123;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#80;&#95;&#123;&#105;&#125;&#125;&#123;&#80;&#95;&#123;&#105;&#45;&#49;&#125;&#125;&#125;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"25\" width=\"58\" style=\"vertical-align: -9px;\"\/>.<\/p>\n<h4>Description statistique et visualisation des s\u00e9ries financi\u00e8res<\/h4>\n<p>Maintenant nous allons voir les indicateurs statistiques des rendements. Pour se faire et \u00e9viter de calculer \u00e0 chaque fois ces statistiques pour chaque titre, nous allons concevoir la fonction <span style=\"color: #0b0bb5;\">describe()<\/span> comme ceci :<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true\">function[output] = describe(x,colnames)\r\n mesures ={'Min.','1st.Q.','Mean.','Median.',... \r\n     '3rd.Q','Max.','Var.','Std.','Kurtosis',...\r\n     'Skewness'};\r\n output = array2table([min(x); quantile(x,0.25); mean(x); ...\r\n     median(x); quantile(x,0.75); max(x) ;var(x);...\r\n     std(x) ;kurtosis(x); skewness(x)],'VariableNames',...\r\n     colnames,'RowNames',mesures);\r\nend<\/pre>\n<p>Bien entendu cette fonction doit \u00eatre mise dans le fichier <span style=\"color: #993300;\">describe.m<\/span>. nous pouvons ensuite visualiser et les rendements et les statistiques\u00a0:<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true \">&gt;&gt; plot(dates,[stockReturn marketReturn])\r\n&gt;&gt; datetick 'x'\r\n&gt;&gt; xlabel('dates')\r\n&gt;&gt; ylabel('Monthly Returns')\r\n&gt;&gt; title('Apple, MSFT stock and S&amp;P 500 index return from 2010 to 2016')\r\n&gt;&gt; set(gca,'xLim',[dates(1) dates(end)])\r\n&gt;&gt; legend('AAPL','MSFT','S&amp;P500','Location','northwest')\r\n&gt;&gt; describe([stockReturn marketReturn riskFreeRate],{'Apple','Microsoft','S_P500','Risk_free_Rate'})\r\nans = \r\n                  Apple      Microsoft     S_P500      Risk_free_Rate\r\n                _________    _________    _________    ______________\r\n    Min.         -0.14409     -0.15139    -0.081976       2.5e-06    \r\n    1st.Q.      -0.021653    -0.033295     -0.01504    1.5832e-05    \r\n    Mean.        0.021875     0.013339    0.0093692    7.0073e-05    \r\n    Median.      0.021186     0.019288     0.010776    5.1236e-05    \r\n    3rd.Q        0.074735     0.055117     0.031644    0.00011243    \r\n    Max.          0.18831      0.19626      0.10772    0.00026628    \r\n    Var.        0.0053599    0.0045232     0.001364     4.624e-09    \r\n    Std.         0.073212     0.067255     0.036932       6.8e-05    \r\n    Kurtosis       2.6706       3.3335       3.1718        3.8596    \r\n    Skewness    -0.077301       0.2139     -0.10219        1.2376<\/pre>\n<p>Nous avons obtenus les indicateurs de tendance centrale, de dispersion et de forme. Faites votre interpr\u00e9tation ! Voici le graphique pr\u00e9sentant l&#8217;\u00e9volution des rendement :<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-369 size-full\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/return.png\" width=\"700\" height=\"517\" srcset=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/return.png 700w, https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/return-300x222.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/p>\n<h4>D\u00e9termination du beta et test de la pertinence du <span style=\"color: #0000ff;\">MEDAF<\/span><\/h4>\n<p>Nous allons dans un premier d\u00e9terminer les exc\u00e9dents de rendement pour nos deux titres et pour l&#8217;indice du march\u00e9. Il s&#8217;agit de soustraire des rendements des titres, celui de l&#8217;actif sans risque :<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true\">close all;\r\n% calcul des exc\u00e9dents de rentabilit\u00e9\r\nexcessReturnX = marketReturn - riskFreeRate;\r\nexcessReturnY = stockReturn - [riskFreeRate riskFreeRate];\r\n% visualisation par nuages de points\r\nfigure('Position',[500 500 750 350])\r\na = gobjects(1,2);\r\ns = gobjects(1,2);\r\ncol = {'r','b'};\r\nfor i=1:2\r\n    a(i) = subplot(1,2,i);\r\n    s(i) = scatter(excessReturnX,excessReturnY(:,i),'filled');\r\n    s(i).LineWidth = 0.6;\r\n    s(i).MarkerEdgeColor = col{i};\r\n    s(i).MarkerFaceColor = [0 0.5 0.5];\r\nend\r\nxlabel(a(1),'S&amp;P 500 Excess return');\r\nylabel(a(1),'Apple Excess Return');\r\nxlabel(a(2),'S&amp;P 500 Excess return');\r\nylabel(a(2),'Microsoft Excess Return');<\/pre>\n<p>Du code ci-dessous nous obtenons les nuages de points suivants : en abscisse\u00a0les exc\u00e9dents de rentabilit\u00e9 de l&#8217;indice de rentabilit\u00e9 et en ordonn\u00e9e les exc\u00e9dents respectifs des rentabilit\u00e9s de Apple et de Microsoft :<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-376 size-full\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter.png\" alt=\"scatter\" width=\"767\" height=\"432\" srcset=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter.png 767w, https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 100vw, 767px\" \/><\/p>\n<p>Pour la d\u00e9termination des coefficients de la droite de r\u00e9gression et la r\u00e9alisation\u00a0test, si l&#8217;on dispose des packages \u00a0Statistic ou Econometric, il sera dans l\u2019embarras de choix pour la fonction \u00e0 utiliser. En effet, nous avons de mani\u00e8re non exhaustive <span style=\"color: #0000ff;\">regress()<\/span>,\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">regstats()<\/span>, <span style=\"color: #0000ff;\">fitlm()<\/span>. Nous allons opter pour une m\u00e9thode manuelle et construire nous m\u00eame une fonction <span style=\"color: #0000ff;\">slregression()<\/span> (comme \u00a0toujours, il faudrait le mettre dans un fichier script \u00e0\u00a0part, nomm\u00e9\u00a0<span style=\"color: #993300;\">slregression.m<\/span>):<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true\">function[model, anova]  = slregression(x,y)\r\ncovxy = cov(x,y);\r\ncoef_beta = covxy(1,2)\/var(x);               % calcul de beta\r\ncoef_alpha = mean(y) - coef_beta*mean(x);  % calcul de alpha\r\ny_model = coef_alpha + x*coef_beta;        % calcul des y_model = b + aX   \r\nSCE = sum((y_model - mean(y)).^2);              % Somme des carres expliques\r\nCME = SCE\/1;                               % Carres moyen expliquees\r\nSCR = sum((y - y_model).^2);                     % Sommes des carrees residuels\r\nCMR = SCR\/(length(x)-2);                   % Carres moyen residuel\r\nSCT = sum((y - mean(y)).^2);                    % Somme des carres totaux\r\ncoef_rcarre = SCE\/SCT;                     % Calcul du coefficient de determination\r\ncoef_rcarreadj = 1-(1-coef_rcarre)*(length(x)-1)\/(length(x)-2); % coefficient R^2 adj\r\nSCX = sum((x- mean(x)).^2);                     % Sommes des carres de x\r\nstderrorbeta = sqrt(CMR\/SCX);                   % ecart type ou standard error de beta\r\nstderroralpha = sqrt(CMR*(1\/length(x)+mean(x)^2\/SCX)); % ecart type ou standard error de alpha\r\nt_beta= coef_beta\/stderrorbeta;                        % t_statistic pour beta\r\nt_alpha = coef_alpha\/stderroralpha;                    % t_statistic pour alpha    \r\ntdist2T = @(t,v) (1-betainc(v\/(v+t^2),v\/2,0.5));       %    \r\nt_probbeta = 1-tdist2T(t_beta,length(x)-2);            % pvalue t_beta\r\nt_probalpha = 1-tdist2T(t_alpha,length(x)-2);          % pvalue t_alpha \u00e0 comparer avec taux risque\r\nf_statistic = CME\/CMR;                                 % F statistic\r\nf_probability = f_pdf(f_statistic,1,length(x)-2);      % la pvalue associ\u00e9e \u00e0 F statistic\r\n% Mise en forme du model \r\ncoefficients = ['alpha  ' ;'beta   ';'R^2    ';'R^2 adj']; \r\nEstimate = [coef_alpha ;coef_beta;coef_rcarre;coef_rcarreadj];\r\nStdError = [stderroralpha;stderrorbeta;0;0];\r\nt_value =[t_alpha ;t_beta;0;0];\r\nP_value =[t_probalpha;t_probbeta;0;0];\r\nmodel=table(coefficients,Estimate,StdError,t_value,P_value);\r\n% Mise en forme du tableau ANOVA\r\nSource = ['regression'; 'residual  '; 'Total     '];\r\ndf = [ 1  ; length(x)-2 ; length(x)-1];\r\nSS = [ SCE ; SCR ;   SCT];  \r\nMS = [CME ;  CMR  ;   0 ];\r\nF  = [f_statistic;  0 ; 0];\r\nP_value = [f_probability; 0; 0];\r\nanova=table(Source,df,SS,MS,F,P_value);\r\nend\r\nfunction y = f_pdf( f, n, dl) % fonction de probabilit\u00e9 pour la loi de fisher\r\ntst = dl\/(dl+n*f);\r\nif tst == 0\r\ntst = tst + 0.0001;\r\nelseif tst == 1\r\ntst = tst - 0.0001;\r\nend;\r\ny  = betainc(tst,.5*dl,.5*n);\r\nend<\/pre>\n<p>On peut maintenant passer \u00e0 l&#8217;impl\u00e9mentation comme ceci :<\/p>\n<pre class=\"lang:matlab decode:true\">&gt;&gt; [model_aapl anova_aapl]= slregression(excessReturnX,excessReturnY(:,1))\r\nmodel_aapl = \r\n    coefficients    Estimate    StdError     t_value     P_value  \r\n    ____________    ________    _________    _______    __________\r\n\r\n    alpha           0.012554    0.0073503     1.708       0.091608\r\n    beta             0.99477      0.19414    5.1239     2.1136e-06\r\n    R^2              0.25183            0         0              0\r\n    R^2 adj          0.24224            0         0              0\r\nanova_aapl = \r\n      Source      df      SS          MS          F        P_value  \r\n    __________    __    _______    _________    ______    __________\r\n\r\n    regression     1    0.10663      0.10663    26.255    2.1136e-06\r\n    residual      78    0.31679    0.0040614         0             0\r\n    Total         79    0.42342            0         0             0\r\n&gt;&gt; [model_msft anova_msft]= slregression(excessReturnX,excessReturnY(:,2))\r\nmodel_msft = \r\n    coefficients    Estimate     StdError     t_value     P_value \r\n    ____________    _________    _________    _______    _________\r\n\r\n    alpha           0.0029004    0.0061727    0.46988      0.63975\r\n    beta                1.115      0.16304     6.8392    1.591e-09\r\n    R^2               0.37487            0          0            0\r\n    R^2 adj           0.36686            0          0            0\r\nanova_msft = \r\n      Source      df      SS          MS          F        P_value \r\n    __________    __    _______    _________    ______    _________\r\n\r\n    regression     1    0.13397      0.13397    46.775    1.591e-09\r\n    residual      78    0.22341    0.0028643         0            0\r\n    Total         79    0.35739            0         0            0\r\n&gt;&gt; subplot(1,2,1);\r\n&gt;&gt; s1=scatter(excessReturnX,excessReturnY(:,1),'filled');\r\n&gt;&gt; s1.LineWidth = 0.6;\r\n&gt;&gt; s1.MarkerEdgeColor = col{1};\r\n&gt;&gt; s1.MarkerFaceColor = [0 0.5 0.5];\r\n&gt;&gt; hold on\r\n&gt;&gt; x = -0.1:0.001:0.15;\r\n&gt;&gt; y = 0.012554 + 0.99477*x;\r\n&gt;&gt; plot(x,y,'LineWidth',2,'Color','r');\r\n&gt;&gt; xlabel('S&amp;P 500 Excess return');\r\n&gt;&gt; ylabel('Apple Excess Return');\r\n&gt;&gt; title('Modele lineaire avec beta = 0.99477');\r\n&gt;&gt; subplot(1,2,2);\r\n&gt;&gt; s2=scatter(excessReturnX,excessReturnY(:,2),'filled');\r\n&gt;&gt; s2.LineWidth = 0.6;\r\n&gt;&gt; s2.MarkerEdgeColor = col{2};\r\n&gt;&gt; s2.MarkerFaceColor = [0 0.5 0.5];\r\n&gt;&gt; hold on\r\n&gt;&gt; x = -0.1:0.001:0.15;\r\n&gt;&gt; y = 0.0029004 + 1.115*x;\r\n&gt;&gt; plot(x,y,'LineWidth',2,'Color','r');\r\n&gt;&gt; xlabel('S&amp;P 500 Excess return');\r\n&gt;&gt; ylabel('Microsoft Excess Return');\r\n&gt;&gt; title('Modele lineaire avec beta = 1.115');\r\n<\/pre>\n<p>On obtient les nuages de points suivants :<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-377 size-full\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter1.png\" alt=\"scatter1\" width=\"757\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter1.png 757w, https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/scatter1-300x162.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 757px) 100vw, 757px\" \/><\/p>\n<h4><strong>Interpr\u00e9tation\u00a0<\/strong><\/h4>\n<p>Comme pr\u00e9vu par le <strong>MEDAF<\/strong>, le coefficient alpha des deux titres est\u00a0tr\u00e8s proche de 0 avec des P-value d\u00e9passant de loin le niveau de risque de 5%( 0.091608&gt; 0.05 et 0.63975&gt; 0.05)notamment pour <strong>MSFT<\/strong>, on peut donc accepter <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/wp-content\/ql-cache\/quicklatex.com-113c2e6bb715a806223ee506f4d81fa5_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#72;&#95;&#48;&#32;&#58;&#32;&#92;&#97;&#108;&#112;&#104;&#97;&#61;&#48;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"15\" width=\"81\" style=\"vertical-align: -3px;\"\/>, l&#8217;hypoth\u00e8se de nullit\u00e9 du coefficient alpha avec un intervalle de confiance de 95%. Concernant notre coefficient vedette beta, il est tr\u00e8s significatif pour les deux titres, au vu\u00a0des P-value\u00a0largement en dessous de notre niveau de risque de 5%(2.1136e-06 &lt; 0.05 et\u00a01.591e-09 &lt; 0.05).<\/p>\n<p>Nos conclusions tendent \u00e0 conforter le niveau de pertinence du <strong>MEDAF<\/strong> \u00e0 expliquer l&#8217;\u00e9volution des rendements des titres par le seul fait du risque syst\u00e9matique(le march\u00e9) et ceci d&#8217;autant plus que les P-value associ\u00e9s aux tests de significativit\u00e9 globale du model\u00e9 sont tr\u00e8s faibles.<\/p>\n<p>Par ailleurs, on peut observer que les betas des deux soci\u00e9t\u00e9s sont positifs et tournent autour de 1 \u00e0 l&#8217;\u00e9gard du beta de l&#8217;indice lui m\u00eame (qui doit valoir 1),\u00a0et les rendements ont comportement tr\u00e8s similaires \u00e0 celui de l&#8217;indice <strong>S&amp;P 500<\/strong>. Cet \u00e9tat des faits n&#8217;est pas un hasard \u00e9tant donn\u00e9 que Apple et Microsoft sont les deux plus grosses capitalisations qui composent cet indice(Au moins en 2015).<\/p>\n<p>Toutefois, le taux de d\u00e9termination est tr\u00e8s faible. En effet, notre mod\u00e8le n&#8217;explique que 24% de l&#8217;\u00e9volution du rendement de <strong>Apple<\/strong> et 36% de celle des rendements de <strong>Microsoft<\/strong>. C&#8217;est dire combien la prise en compte d&#8217;une seule variable reste insuffisante et qu&#8217;il serait peut \u00eatre judicieux d&#8217;investiguer dans des mod\u00e8les multifactoriels comme l<strong>&#8216;APT<\/strong>.<\/p>\n <style type=\"text\/css\" scoped=\"scoped\">.alert-6a0e553ed4380{background-color:#f5f5f5;border-width:0px;border-radius:1px;} <\/style><div class=\"alert magee-alert  alert-6a0e553ed4380 box-shadow \" role=\"alert\" id= \"\"><i class=\"fa fa-bookmark\"><\/i> Au cas o\u00f9 l&#8217;on douterait des r\u00e9sultats obtenus, vous pourriez les confirmer \u00e0 travers le code <strong>R<\/strong> ci-dessous( Pour ceux qui ne saurons pas comment faire passer les donn\u00e9es de <strong>MATLAB<\/strong> vers <strong>R<\/strong> voici le fichier <a href=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/0By7EnQKBlAisZzQyZndLZWMtYlE\/view?usp=sharing\">table.txt <\/a>\u00a0des exc\u00e9dents de rentabilit\u00e9) :<\/p>\n<pre class=\"lang:r decode:true\">table &lt;- read.table('table.txt',header =T)\r\nsummary(mdl.aapl &lt;- lm(AAPL ~ SP500,data = table))\r\nanova(mdl.aapl)\r\nsummary(mdl.msft &lt;- lm(MSFT ~ SP500,data = table))\r\nanova(mdl.msft)<\/pre>\n<\/div>\n<div class=\"d_reactions\" data-post-id=\"281\" data-post-url=\"https:\/\/www.ephiquant.com\/?p=281\" data-post-title=\"Analyse de R\u00e9gression Linaire Simple avec MATLAB : Impl\u00e9mentation du MEDAF\" data-post-img=\"\"><\/div> <!-- Check out https:\/\/reactandshare.com -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le\u00a0mod\u00e8le de r\u00e9gression est\u00a0tr\u00e8s utilis\u00e9 en science sociale et subs\u00e9quemment en \u00e9conomie &#8211; finance, notamment sous sa forme lin\u00e9aire. Sans doute \u00e0 cause de sa simplicit\u00e9 et de l&#8217;aisance de son interpr\u00e9tation. En effet, elle permet de mettre en relation [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,34,33,26,22,28],"tags":[48,51,47,50,52,49],"class_list":["post-281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-analyse-des-donnees","category-analyse-quantitative","category-finance","category-finance-quantitative","category-matlab","category-statistique","tag-capm","tag-matlab","tag-medaf","tag-modele-devaluation-des-actifs-financiers","tag-octave","tag-regression-lineaire-simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=281"}],"version-history":[{"count":86,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":608,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions\/608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ephiquant.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}